Seth Price in het Stedelijk Museum

Onlangs werd ik als lid toegelaten tot de AICA (International Association of Art Critics). Dat is een goede reden om eens een noot te kraken over de moeilijke kunstenaar Seth Price (Oost-Jeruzalem 1973, werkt in de VS) van wie in het Stedelijk Museum in Amsterdam tot 3 september de tentoonstelling Social Synthetic te zien is. Zelf noemt hij zich ‘post conceptueel’. Op de site van het Stedelijk wordt directrice Beatrix Ruf geciteerd: ‘Zijn werk schetst een belangrijke kunsthistorische verschuiving van het concept van de collage waarin het toeval een belangrijke rol speelde en het beeld was opgebouwd uit een aantal lagen, naar het concept van een uniform beeld dat ons onderdompelt in een eindeloze, ongedifferentieerde digitale stroom’. Ik zou hem vanwege die ‘digitale stroom’ eerder ‘post-internet’ noemen. Daarmee duiden we de kunstenaars aan die blijvend door het internet van het schilderkundige pad zijn geraakt. Maar dat is hij eigenlijk ook niet. Hij is veel meer dan dat, maar ‘post’ is hij wel. Dus de kijker moet niet denken dat hij makkelijk wegkomt, zeker nu deze complexe kunstenaar in een erg ontoegankelijke tentoonstelling in het Stedelijk wordt gepresenteerd.

Seth Price in de video over zijn werk

Lees verder

Geplaatst in Essays, Kunstenaars, Recensies | Reacties uitgeschakeld voor Seth Price in het Stedelijk Museum

Verboden vruchten

De Boekenweek 2017 die deze week begint heeft tot thema ‘verboden vruchten’. Het ziet ernaar uit dat dit de kant opgaat van de verleiding voor een verboden genot. Ik citeer van boekenweek.nl: ‘De mens is genotzuchtig. Maar toegeven aan genot levert soms strijd op met ons geweten, onze levensovertuiging, onze omgeving, onze fysieke en geestelijke grenzen. Wel willen, niet mogen, toch doen.’ Dat is een vertekening van de historische mythen over de verboden vrucht. In onze cultuur gaat dat terug op het goddelijke monopolie op kennis. De mens of mensheid die de verboden vrucht van de kennis steelt krijgt een goddelijke straf. De bekendste christelijke mythe is de appel die Adam en Eva van de boom der kennis in het paradijs eten. Ze mochten de vruchten van alle bomen eten, maar niet van deze. De duivel verleidt ze daartoe. In mijn boek Het Verschil van Mening (Amsterdam, Bert Bakker 2016), dat in de Boekenweek te koop is, laat ik zien dat deze mythe van de diefstal van de goddelijke kennis aan de basis staat van deze  vrijheid.

 

Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Reacties uitgeschakeld voor Verboden vruchten

Kunst en wetenschap 3

Ik ontving drie spontane reacties op het stuk van Janneke Wesseling, die alle tot dezelfde conclusie komen: De kunstpromoties aan de Leidse Universiteit kunnen niet als wetenschap worden aangemerkt. Het gaat om kunsthistorica Marty Bax (Bax Art Concept & Services), Constantijn Kelk (emeritus hoogleraar strafrecht en kunstkenner) en Johan Leestemaker (de in Colombia werkzame deskundige op het gebied van internationale samenwerking in het bijzonder op het gebied van stedelijke armoedebestrijding en industrialisatie, destijds adviseur van het kunstenaarscentrum W 139 in Amsterdam). Inmiddels heeft Henk Borgdorff (1954) bij dezelfde vakgroep op 10 februari 2017 te Leiden zijn oratie gehouden in de theorie van het onderzoek in de kunsten. Ik zeg daar in het afrondende stuk aan het slot iets over. Ook deze oratie verschaft naar mijn oordeel geen helderheid over de vraag wat het kunstzinnig onderzoek met wetenschap heeft te maken. Een handicap daarbij is (dit signaleert Leestemaker ook) dat de uitkomsten van dit kunstzinnige onderzoek niet toegankelijk zijn en dat Borgdorff in gebreke blijft voorbeelden te geven. Hij hult zich in abstracties. Het lijkt mij dat de conclusie gerechtvaardigd is dat het College van decanen dit hele kunstonderzoek nog eens toetst aan de wetenschappelijke doelstellingen van de Leidse Universiteit. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Reacties uitgeschakeld voor Kunst en wetenschap 3

Kunst en Wetenschap deel 2

Naar aanleiding van mijn blog van december 2016 over het onderzoeksprogramma aan de Universiteit van Leiden met betrekking tot kunst en wetenschap schrijft de voor dit programma verantwoordelijke hoogleraar Janneke Wesseling mij. Ik druk haar reactie hierna af. Alvorens hierop te reageren stel ik de lezers van deze blog graag in de gelegenheid voor 15 februari in een bijdrage van niet meer dan 500 woorden hun mening te geven. De lezers attendeer ik daarbij op een interessante beschouwing van Katalin Herzog over dit onderwerp uit 2010, te vinden op  https://kunstzaken.blogspot.nl/2010/09/tussen-twee-stoelen-in-promoveren-in-de.html. Zij kunnen die in hun eventuele reactie betrekken.

Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Reacties uitgeschakeld voor Kunst en Wetenschap deel 2

Is het onderzoeksprogramma voor de scheppende en uitvoerende kunsten aan de universiteit van Leiden wetenschap?

Op 16 november woonde ik in Leiden de promotie bij van de beeldend kunstenaar Hans Scholten (1952) in het kader van het programma van de Academy of Creative and Performing Arts (APCA), een samenwerking met de Koninklijke Academie te Den Haag. Op de website van dit programma (https://www.universiteitleiden.nl/en/humanities/academy-of-creative-and-performing-arts/about) heet het:

The ACPA facilitates artistic research, i.e. research that originates from an artistic practice, and in its process is guided by that practice, and furthermore results in new artistic products and knowledge. The ACPA promotes a combination of artistic and academic excellence, nationally and internationally, in education and in research, with the aim to turn out outstanding and independent artistic researchers.

De onderzoeksvraag van Hans Scholten was: ‘How can I, as a visual artist, question, with the use of the archive-based project Urban Future, the global development of urbanization and its underlying notions of chaos and complexity?(https://www.universiteitleiden.nl/en/research/research-projects/humanities/urban-future)

De openbare verdediging ging vergezeld van een presentatie in de Koninklijke Academie in Den Haag van het laatste werk van de kunstenaar dat de weerslag was van zijn onderzoeksproject. Scholten maakte de afgelopen jaren boeiende fotoprojecten van de rommelige (om het maar in gewoon Nederlands te zeggen) urbanisatie in China en het Midden-Oosten, o.a. getoond in Huis Marseille in Amsterdam (2008) in een grote tentoonstelling ‘Urban Future’ dat aan de basis van zijn onderzoek ligt.

Na het ‘hora est’ vroeg een groot deel van het publiek zich af: dit was zeer interessant en de ontwikkeling van het werk van Hans Scholten als gevolg van zijn studie is dat ook: maar is dit wetenschap? Lees verder

Geplaatst in Essays | Reacties uitgeschakeld voor Is het onderzoeksprogramma voor de scheppende en uitvoerende kunsten aan de universiteit van Leiden wetenschap?

Het artistieke thuishonk

Van 11 september tot 9 oktober organiseerde Koneksi-Connectie 2016, www.koneksi-connectie.com,  (een dit jaar lopend artistiek project dat gaat over de verbindingen tussen Nederland en Indonesië) een tentoonstelling Rethinking Home in Nieuw Dakota in Amsterdam Noord. Vijf Nederlandse kunstenaars met ‘een Indonesische achtergrond’ en vijf Indonesische kunstenaars mochten een project ontwikkelen dat de verbinding tussen de geschiedenissen van de kunstenaars en de beide landen tot uitdrukking bracht. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Reacties uitgeschakeld voor Het artistieke thuishonk

Constant en Mondriaan. Moet het Gemeentemuseum niet meer met deze kunstenaars doen?

Tot 25 september zijn er twee tentoonstellingen over Constant (Nieuwenhuys) in het Gemeentemuseum in Den Haag en het Cobramuseum in Amstelveen. De tentoonstellingen sluiten goed op elkaar aan, ook in twee uitstekende catalogi. Den Haag geeft een mooi overzicht van de essentiële aspecten van het utopistische project Nieuw Babylon (waarvan het dankzij Constant de kernstukken bezit). Het Cobramuseum focust met nooit eerder getoond werk op Constant ’s weg er naar toe. Voor de kenner van het werk van Constant is dit de interessantste tentoonstelling die dank zij een ontwerp van Ben van Berkel zich als een fraai labyrint ontvouwt. Zij roept de vraag op: wat hebben Mondriaan en Constant met elkaar te maken? Lees verder

Geplaatst in Essays, Kunstenaars | Reacties uitgeschakeld voor Constant en Mondriaan. Moet het Gemeentemuseum niet meer met deze kunstenaars doen?

De ’douanier’ Rousseau

 

Nog tot 17 juli zijn in Parijs de tentoonstellingen van Rousseau in musée Orsay en over Apollinaire in musée Orangerie te zien. Beide zijn aanraders. Rousseau wordt voor het eerst getoond in combinatie met tijdgenoten. De dichter Apollinaire was met zijn beeldende kunstkronieken de vertolker van de nieuwe generatie schilders in de artistiek onstuimige periode in het Parijs van 1885-1910. Hij werd ook de pleitbezorger van de relatieve buitenstaander Rousseau. Veel van de door hem in zijn kronieken besproken werken zijn in de tentoonstelling te zien. Rousseau, die ouder was dan de aanstormende generatie van Picasso, was een relatieve buitenstaander die toch door zijn collega’s werd ‘gezien’. Op de dag na Brexit stonden we voor het doek uit 1907 dat Rousseau’s ideaal van de vreedzame wereldrepubliek uitbeeldt. Het heeft de lange titel ‘Les réprésentants des puissances étrangères venant saluer la République en signe de paix.’

Les Répresentants

Les Répresentants

Lees verder

Geplaatst in Kunstenaars | Reacties uitgeschakeld voor De ’douanier’ Rousseau

Piss Christ van Andres Serrano revisited op de tentoonstelling van de kunstenaar in Brussel.

 

Tot 21 augustus is in Brussel een overzichtstentoonstelling van de Amerikaanse (maar eigenlijk Haïtiaans-Cubaanse) Adres Serrano te zien. Goed om de (voor)oordelen over deze kunstenaar die met het beruchte Piss Christ als blasfemist is gebrandmerkt, te testen. Dat is zeer verhelderend. Serrano is geen blasfemist maar een religieus mens die in de Zuid-Amerikaanse traditie zijn eigen emotionele vertaling van het katholicisme geeft. Zelf zegt hij in de catalogus van de tentoonstelling: ‘Ik ben altijd aangetrokken door het christendom. Ik ben geboren en getogen katholiek en ben mijn gehele leven een christen geweest.’

Andres Serrano in zijn appartement in New York

Andres Serrano in zijn appartement in New York

Lees verder

Geplaatst in Essays, Kunstenaars | Reacties uitgeschakeld voor Piss Christ van Andres Serrano revisited op de tentoonstelling van de kunstenaar in Brussel.

Een duur voor de helft gekocht echtpaar van Rembrandt

 

In mijn blog van 4 oktober 2015 stond ik stil bij de voorgenomen aankoop van de twee Rembrandt portretten. Inmiddels heeft deze zijn beslag gekregen. Nederland koopt het portret van Maerten Soolmans en Frankrijk het portret van Oopjen Coppit. De portretten, die nog enige tijd in het Louvre hangen, zijn na een langdurige restauratie eerst een paar jaar hier te zien, dan vijf jaar in het Louvre en daarna om de acht jaar hier en daar. Of Oopje Maerten na die tijd trouw blijft moet nog worden afgewacht. Ik schreef over het vervolg in het blad Simulacrum van de Amsterdamse kunstgeschiedenis studenten van april dit jaar (jaargang 24 nr. 3) het navolgende stuk. Kort gezegd: het is een intransparante transactie, het is te duur en het is te weinig.

Het echtpaar gescheiden door twee ministers

Het echtpaar gescheiden door twee ministers

Lees verder

Geplaatst in Essays, Kunstenaars | Reacties uitgeschakeld voor Een duur voor de helft gekocht echtpaar van Rembrandt